Yan Dal Eğitim Programı

Program hakkında

Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Çocuk Yoğun Bakım Bilim Dalı bünyesinde yürütülen Çocuk Yoğun Bakımı yan dal uzmanlık eğitimi.

Programın amacı; bir ay ile 18 yaş arasındaki, yaşamı tehdit eden ya da bu riski taşıyan kritik hastalığı olan çocukların tanı, tedavi, izlem ve bakımını güncel ve kanıta dayalı tıbbın gerekleri doğrultusunda, bireysel sorumluluk alarak ve etik ilkelere bağlı kalarak yürütebilen; üçüncü basamak bir çocuk yoğun bakım ünitesinin tıbbi sorumluluğunu tek başına üstlenebilecek düzeyde bilgi, beceri ve mesleki tutum kazanmış uzmanlar yetiştirmektir. Program ayrıca ekip liderliği yapabilen, eğitim ve araştırma üreten, hasta ve toplum güvenliğini önceleyen ve mesleki gelişimini yaşam boyu sürdüren hekimler yetiştirmeyi hedefler.

Eğitim; 1219 sayılı Kanun ve Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği çerçevesinde, TUKMOS Çocuk Yoğun Bakımı Çekirdek Müfredatı v2.3 (12.10.2017) esas alınarak yürütülür. Programdaki klinik ve girişimsel yetkinlikler; düzey, kıdem ve eğitim yöntemleriyle birlikte müfredattakilerle birebir aynıdır. Zorunlu Anesteziyoloji ve Reanimasyon rotasyonu da süre ve hedefleriyle müfredata uygundur.

Program iki bileşenden oluşur: TUKMOS'un yedi temel yetkinlik alanını kapsayan genel bileşenler ve çocuk yoğun bakımına özgü klinik ve girişimsel yetkinliklerden oluşan disipline özel bileşenler. Yetkinlikler, uzmanlık öğrencisinin gelişimi gözetilerek kıdeme (eğitim yılına) göre kademeli olarak kazandırılır; ilerleme oryantasyon (3. ay), ara dönem (18. ay) ve kıdemli dönem (30. ay) öğrenim hedefleriyle yapılandırılmıştır.

Uzmanlık öğrencisi eğitim süresince konsültan / sorumlu öğretim üyesine karşı sorumludur ve ünitedeki hastaların tıbbi takibinden birincil derecede sorumludur. Nihai tıbbi karar ve onay her durumda sorumlu öğretim üyesindedir.

Eğitim kadrosu

Uzmanlık eğitimi, en az doçent unvanına sahip çocuk yoğun bakım uzmanı öğretim üyeleri tarafından yürütülür.

Eğiticilerin uzmanlık ve akademik unvan tarihleri

Birim Eğitim Sorumlusu: Doç. Dr. Mehmet Çeleğen

Eğitim sorumlusu; uzmanlık eğitim programının planlanması, yürütülmesi, eşgüdümü ve takibinden birinci derecede sorumlu öğretim üyesidir. Eğitim takvimini, yapılandırılmış eğitim etkinliklerini, nöbet ve rotasyon planlarını düzenler; programın eğitimin başında öğrencilere tanıtılmasını ve teslimini sağlar; yetkinlik kazanımını karne ve portfolyo üzerinden izler ve akreditasyon sürecinin tüm basamaklarını yönetir.

Eğitim Komisyonu, Birim Eğitim Sorumlusunun başkanlığında en az doçent unvanlı eğitici öğretim üyelerinden oluşur. Eğitim programını ve takvimini hazırlar, yapılandırılmış eğitim etkinliklerini planlar, öğrencilerin yetkinlik düzeylerini izler ve yılda en az bir kez toplanarak programı değerlendirip iyileştirme kararlarını kayıt altına alır.

Öğrenci sayısı, eğitici başına düşen uzmanlık öğrencisi sayısı beşi geçmeyecek biçimde planlanır. Hâlen eğitim alan yan dal uzmanlık öğrencisi sayısı: 5.

Mezunlarımızın kariyeri. Programımızdan yetişen uzmanların altısı doçent veya profesör unvanındadır (bir profesör, beş doçent); beşi yan dal eğitimi verilen birimlerde eğitici olarak görev yapmaktadır. İki mezunumuz başka üniversitelerde (Gazi, Koç) Çocuk Yoğun Bakım Bilim Dalı Başkanlığı yürütmekte, iki mezunumuz ÇAYD Yeterlik Kurulu komisyonlarında üye olarak görev almakta, yurt dışında çalışan mezunlarımız da bulunmaktadır.

Yönetim bilgileri için Yönetim, programımızdan yetişen uzmanlar için Mezunlar sayfasına bakabilirsiniz.

Eğitim olanakları

Uzmanlık öğrencileri; üçüncü basamak bir yoğun bakım ünitesinde, ileri yaşam desteği tedavilerinin uygulandığı geniş bir olgu yelpazesinde eğitim alır.

Olgu çeşitliliği (son 12 ay, 01.09.2025–31.08.2026; 15 yataklı ÇYB, toplam 791 yatış)

Sınıflandırma tanı metnindeki anahtar sözcüklere göre otomatik yapılmıştır; ICD-10 kodlu HBYS çıktısı hazır olduğunda güncellenecektir.

Standardize mortalite oranı (SMR). Ünitemizin güncel SMR değeri 0,28'dir.

Yetkinlik alanları ve düzeyler

Yetkinlikler TUKMOS'ta tanımlı yedi temel yetkinlik alanında toplanır; Hizmet Sunucusu alanı klinik ve girişimsel yetkinlikler olarak ikiye ayrılır.

Klinik yetkinlik kategorileri. 81 klinik yetkinlik, organ sistemlerine göre aşağıdaki kategorilerde ve TUKMOS'taki hedef düzey ve kıdemle izlenir (tablo örnek yetkinlikleri gösterir).

Klinik yetkinlik düzeyleri

• B: Ön tanı koyma ve hastaya zarar vermeden doğru yere yönlendirebilme.
• T: Tanı koyma ve tedavi için yönlendirebilme.
• TT: Tanı ve tedavinin tüm sürecini tek başına yönetebilme.
• ETT: Ekip çalışması yaparak tanı ve tedavinin tüm sürecini yönetebilme.
• A: Acil durum tanısını koyma ve hastalığa özel acil tedavi girişimini uygulayabilme.
• K: Birincil/ikincil/üçüncül korunma gereksinimlerini tanımlama ve önlem alabilme.

Girişimsel yetkinlik düzeyleri

• Düzey 1: Girişimin nasıl yapıldığı konusunda bilgi sahibi olma ve gerektiğinde açıklama yapabilme.
• Düzey 2: Acil bir durumda, kılavuz/yönerge eşliğinde veya gözetim ve denetim altında yapabilme.
• Düzey 3: Karmaşık olmayan, sık görülen tipik olgularda uygulayabilme.
• Düzey 4: Karmaşık olsun veya olmasın her tür olguda uygulayabilme.

Kıdem değeri, yetkinliğin hedeflendiği eğitim yılını gösterir (1: birinci yıl, 2: ikinci yıl, 3: üçüncü yıl). Girişimsel yetkinliklerde gelişim karnesinde tanımlı asgari işlem sayıları ayrıca izlenir.

Eğitim yöntemleri

Her yetkinlik, TUKMOS'ta tanımlı yöntemlerle kazandırılır: yapılandırılmış (YE), uygulamalı (UE) ve bağımsız / keşfederek öğrenme (BE).

Eğitim boyunca her uzmanlık öğrencisinden en az 6 seminer sunması beklenir; ayrıca her uzmanlık öğrencisi her ay bir makale sunar.

Nöbet ilkeleri

• İlk 3 ay gözlemci statüsünde haftada bir nöbet ve iki hafta icap; sonrasında ayda 5 nöbet.
• Nöbet kesintisiz 24 saat esasına göre tutulur; nöbetçi uzmanlık öğrencisi nöbet boyunca üniteden sorumlu olarak ekip liderliği yapar.
• Nöbet devri hafta içi 17.00'de, hafta sonu ve resmî tatillerde 09.00'da başlar; devir-teslim hasta güvenliği gereği hasta başında yapılır.
• Nöbette uzmanlık öğrencisi konsültan öğretim üyesine karşı sorumludur; öğretim üyesi gerektiğinde ulaşılabilir ve gözetim sağlar.
• Nöbet olguları ertesi sabah vizitinde değerlendirilir ve öğrenciye yapılandırılmış geri bildirim verilir; ardından yasal nöbet ertesi izni kullanılır.
• Nöbet listeleri aylık olarak hazırlanır ve önceden duyurulur.

Haftalık eğitim takvimi

Program her akademik yıl başında tarihlendirilerek ilan edilir; saatler kliniğin işleyişine göre güncellenebilir. Nöbet ertesi öğrenci sabah viziti ve eğitim saatinden sonra (yaklaşık 10:30'da) ayrılır; 09:30–10:30 oturumlarına katılır.

Aylık toplantılar

Yıllık takvim

• Sunum ve moderatör rotasyon listesi her ayın son haftasında ilan edilir (Eğitim Sorumlusu: Doç. Dr. Mehmet Çeleğen).
• Her oturumda ıslak imzalı yoklama alınır; tarih, tür, konu ve sunan kişi kayıt çizelgesine işlenir.
• Doğum izni, yıllık izin veya rotasyon nedeniyle ayrılan öğrenci o ay sunum rotasyonundan çıkarılır; izin belgesi dosyasında saklanır.
• Çevrim içi veya hibrit katılım kabul edilir; elektronik katılım kaydı tutulur.

2025–2026 eğitim dönemi seminer planı

Rotasyonlar

TUKMOS Çocuk Yoğun Bakımı Çekirdek Müfredatı v2.3'te tanımlı tek zorunlu rotasyon Anesteziyoloji ve Reanimasyon rotasyonudur.

• Rotasyon, ilk 3 aylık uyum (gözlemci) döneminin ardından, hava yolu yönetimi ve perioperatif kritik bakım yetkinliklerinin erken kazanılması için 1. yılda planlanır; kesin zamanlama Akademik Kurul tarafından her yıl belirlenir.
• Rotasyon görevlendirme yazısıyla başlatılır; öğrenci rotasyon süresince rotasyon yapılan birimin sorumlu öğretim üyesine karşı sorumludur.
• Hedeflere ulaşma, rotasyon sonunda ilgili birim tarafından değerlendirilir ve karneye onaylı olarak işlenir; hedef düzeye ulaşılmazsa ek uygulama veya tamamlayıcı eğitim planlanır.
• Rotasyonun tamamlanması, yan dal uzmanlık eğitiminin tamamlanması için zorunludur.

Anesteziyoloji ve Reanimasyon rotasyon sorumlusu öğretim üyesi: Prof. Dr. Fatma Sarıcaoğlu

Seçmeli rotasyon bulunmamaktadır; yurt dışı rotasyonları desteklenir.

Kurslar ve kongreler

Sertifikalı kurslar, özellikle nadir ancak kritik durumlara ilişkin yetkinliklerin standart bir müfredat ve nesnel değerlendirme altında kazanılmasını güvence altına alır.

Her uzmanlık öğrencisi eğitimi boyunca her yıl en az bir uzmanlık alanıyla ilgili kursa ve her yıl en az bir ulusal ya da uluslararası kongreye katılır.

• Kurs takvimi her eğitim yılı başında eğitim sorumlusunun koordinasyonunda planlanır; nöbet ve rotasyon programı kurs tarihleri gözetilerek düzenlenir.
• Kurslarda ÇAYD tarafından düzenlenen programlar tercih edilir.
• Kurum içi bir simülasyon merkezi bulunmamaktadır; dış merkezlerde düzenlenen simülasyon temelli kurslara katılım sağlanır.
• Kongre ve sempozyumlara katılım, eğitim sorumlusunun bilgisi ve eğitim takvimiyle eşgüdüm içinde planlanır; poster veya sözlü bildiriyle aktif katılım özendirilir.
• Kurs ve kongre katılım belgeleri öğrencinin gelişim dosyasında saklanır ve gelişim karnesinin "Kurslar" bölümüne işlenir.

Multidisipliner konseyler

Uzmanlık öğrencisi konseylere pasif dinleyici olarak değil, izlediği hastanın sunumundan sorumlu katılımcı olarak katılır.

• Konseylere katılım zorunlu eğitim etkinliğidir; nöbet ertesi ve yasal izin durumları dışında devam beklenir.
• Olgu sunumu, güncel klinik durum ve tartışılacak sorular öğrenci tarafından hazırlanır; konsey kararları hasta dosyasına, öğrencinin sunum ve tartışma performansı gelişim karnesine işlenir.
• Her konsey için tarih, gündem, katılımcılar ve imzaları içeren yoklama tutulur; konsey katılımı eğitim etkinliklerine katılım oranına dahil edilir.
• Konsey takvimi her eğitim yılı başında hazırlanır, Bilim Dalı panosunda ve dijital ortamda duyurulur.

Ölçme-değerlendirme ve geri bildirim

Ölçme-değerlendirme; başarı ölçütleri tanımlı, geri bildirime açık ve kurallarla belirlenmiş biçimde, eğitim süreci boyunca en az yılda bir kez uygulanır. Temel araç gelişim karnesidir.

Gelişim karnesi. Değerlendirme formları (tutum, mesleki davranış, klinik muhakeme), organ sistemlerine göre klinik yeterlik formları ve asgari işlem sayılarıyla girişimsel yeterlik formlarından oluşur. Formlar 6. ay, 1. yıl, 2. yıl ve 3. yıl dönemlerinde ayrı ayrı değerlendirilir ve öğretim üyesince onaylanır. Ölçek: 1–3 yetersiz/zayıf, 4–6 yeterli/orta, 7–9 üst düzey/iyi; gözlem yapılmadıysa "GY" işaretlenir.

Başarı ölçütleri

• Klinik yetkinliklerde (B / T / ETT / TT) ve girişimsel yetkinliklerde (Düzey 1–4) hedef düzeye ulaşma.
• Karnede tanımlı asgari girişimsel işlem sayılarının tamamlanması.
• Asgari bilimsel ve eğitsel etkinlik: en az 6 seminer, her ay bir makale sunumu, her yıl en az bir kurs ve bir kongre.
• Eğitim etkinliklerine en az %80 katılım ve zorunlu rotasyonun tamamlanması.
• Yan dal bitirme / Yeterlik sınavında başarı.

Temsil ve mesleki kuruluşlar

Uzmanlık öğrencileri, eğitim programının tasarımı ve değerlendirilmesinde seçilmiş bir temsilci aracılığıyla yer alır ve alanın ulusal ve uluslararası topluluğuna eğitimlerinin erken döneminde katılır.

• Öğrenci temsilcisi, yalnızca uzmanlık öğrencileri tarafından gizli oyla seçilir; görev süresi 1 yıldır, görev boşalırsa 1 ay içinde yeni seçim yapılır.
• Temsilci, eğitim programının tasarımı ve değerlendirilmesine ilişkin toplantılara katılır; eğitim sorumlusu / Bilim Dalı ile en az altı ayda bir görüşür ve görüşmeler tutanağa bağlanır.
• Güncel öğrenci temsilcisi: Dr. Merve Nur Manav (22.05.2026 seçimiyle).
• Her uzmanlık öğrencisinin eğitime başladığı ilk altı ay içinde ÇAYD üyeliğini tamamlaması esastır; Türk Pediatri Kurumu ve Milli Pediatri Derneği üyelikleri de teşvik edilir.
• Öğrenciler ESPNIC, WFPICCS ve SCCM'in eğitim aşamasındaki hekimlere yönelik üyelik programlarına yönlendirilir; bu kuruluşların çevrim içi modülleri ve kılavuzları yapılandırılmış eğitimde izlenir. Avrupa yetkinlik çerçevesi CoBaTrICE, eğitim hedeflerinin uluslararası karşılaştırmasında referans olarak kullanılır.

Program belgesi ve oryantasyon

Uzmanlık Eğitim Programı, her uzmanlık öğrencisine eğitimin başında teslim edilir.

1. Oryantasyon toplantısıEğitime başlanan ilk hafta içinde, program yöneticisi tarafından yüz yüze yapılır.
2. Programın tanıtımıProgramın yapısı, bileşimi ve süresi; yıllara göre öğrenim hedefleri; görev ve sorumluluklar; nöbet düzeni; rotasyonlar; ölçme-değerlendirme; hasta güvenliği, enfeksiyon kontrolü ve etik kurallar anlatılır.
3. Teslim ve tebellüğProgramın güncel sürümü yazılı ve/veya elektronik olarak teslim edilir; işlem Teslim ve Tebellüğ Tutanağı ile imza altına alınır ve oryantasyon kontrol listesiyle birlikte öğrencinin dosyasında saklanır.
4. GüncellemeProgram güncellendiğinde yeni sürüm öğrencilere yeniden tebliğ edilir ve kayıt altına alınır.

Başvuru ve iletişim

Yan dal eğitimine giriş, Yan Dal Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı (YDUS) ile yapılır.

1. Kontenjan önerisiBilim Dalı; eğitici sayısı, yatak kapasitesi ve hasta hacmi, klinik ve uygulamalı eğitim olanakları, altyapı ve ülkenin insan gücü gereksinimini birlikte değerlendirerek dönemsel kontenjan önerisini hazırlar.
2. Kurumsal kararÖneri, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Akademik Kurulunda karara bağlanır; Tıp Fakültesi Dekanlığı ve Üniversite tarafından onaylanır.
3. YDUSTalep, YDUS kontenjanı olarak YÖK ve ÖSYM süreçlerine iletilir; yerleştirme ÖSYM sınavıyla yapılır.

Güncel dönem kontenjanı: şu an açık kontenjan yoktur ve sınav yapılmamıştır; güncel duyurular için ÖSYM sayfasına bakınız.

Eğitim programıyla ilgili sorularınız için Birim Eğitim Sorumlusu Doç. Dr. Mehmet Çeleğen: mehmetcelegen@hacettepe.edu.tr. Genel iletişim bilgileri İletişim sayfasındadır.